Brak podatku VAT od kaucji zabezpieczającej

Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 roku (sygn. akt I FSK 231/14) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że kaucja mająca na celu zabezpieczenie wypłacalności klienta nie stanowi zaliczki.

Sprawa dotyczyła spółki prowadzącej działalność reklamową za pośrednictwem platformy internetowej. Spółka ta zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymywanych kaucji.

Potencjalny kontrahent spółki po wpłaceniu kaucji otrzymuje dostęp do platformy internetowej i za jej pomocą mogą następnie zamówić usługi reklamowe. W przypadku, gdy zlecona przez reklamodawcę kampania reklamowa nie zostanie zrealizowana, a reklamodawca nie korzysta z odpowiedniej platformy internetowej, kwota kaucji wpłaconej tytułem zabezpieczenia wypłacalności reklamodawcy jest mu zwracana na jego pisemny wniosek. Spółka stanęła na stanowisku, że kaucja nie może być traktowana jako zaliczka (przedpłata czy zadatek) i dlatego nie odprowadzała od niej podatku VAT ani nie wystawiała faktury. Uważała, że obowiązek taki powstałby tylko wówczas, gdyby przedpłata była powiązana z konkretnymi usługami. Kaucja ta tymczasem stanowi zabezpieczenie uiszczenia przez reklamodawcę wynagrodzenia należnego spółce i właścicielom witryn internetowych, na jakich przeprowadzana będzie promocja reklamodawcy.

Innego zdania był dyrektor izby skarbowej. Uznał, że w chwili złożenia zamówienia nie tylko wiadomo, jaki rodzaj usługi będzie świadczony, lecz także znane są szczegółowe warunki zamieszczenia reklamy. Jeżeli zatem wpłacona kaucja zostaje zaliczona na poczet przyszłej należności za wykonanie usługi, to stanowi obrót i rodzi obowiązek podatkowy, stanowiąc odpowiednio część ceny, zaliczki, zadatku, raty czy przedpłaty.

Interpretację organu uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 roku, sygn. akt III SA/Wa 1143/13). Sąd podzielił stanowisko spółki, że uiszczana przez potencjalnego klienta kaucja ma wyłącznie charakter zabezpieczający. Nie jest ona bowiem częścią odpłatności za konkretną usługę. W dniu jej otrzymania nie jest jeszcze pewne, że spółka faktycznie będzie świadczyć jakąkolwiek usługę na rzecz potencjalnego klienta. WSA podkreślił, że wpłacenie kaucji jest jedynie warunkiem uzyskania możliwości zlecania kampanii reklamowej.

Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku. Podkreślił, że choć samo nazewnictwo stosowane przez spółkę nie jest wystarczające, by uznać przedpłatę za kaucję, to jednak w tym wypadku mamy do czynienia właśnie z kaucją. Wpłaty uiszczane przez potencjalnych klientów stanowią wyłącznie zabezpieczenie ich wypłacalności i nie stanowi płatności za żadną konkretną usługę.

Orzeczenia:

  • wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 roku, sygn. akt I FSK 231/2014

Zabezpieczenie na majątku podatnika tylko w uzasadnionych przypadkach

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 roku orzekł, że: “urząd może dokonać zabezpieczenia tylko jeśli istnieje uzasadniona obawa, że danina nie zostanie zapłacona. W przeciwnym razie działa bezprawnie” (sygn. akt I FSK 1301/13).

Wyrok zapadł w sprawie spółki, u której kontrola wykazała błędne odliczenie VAT. W związku z tym zaistniało prawdopodobieństwo, że spółka będzie musiała dopłacić podatek, wobec czego organ podatkowy doszedł do przekonania, że zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane przez spółkę.

NSA uznał, że organy nie udowodniły w wystarczający sposób przesłanek dokonania zabezpieczenia na majątku spółki. Zabezpieczenie było zatem bezprawne.

Spółka walczyła o swoje, pomimo że decyzja wygasła. Nie wygasł jednak przedmiot sporu. Dzięki wygranej w postępowaniu sądowo-administracyjnym może ona dochodzić odszkodowania.

Orzeczenie:

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 roku, sygn. akt I FSK 1301/2013

Podstawa prawna:

ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa