Elementy konieczne umowy spółki jawnej

Spółka jawna jest jedną ze spółek osobowych. Do jej zawiązania konieczne jest zawarcie umowy spółki, która do swej ważności wymaga zachowania formy pisemnej. Dopuszczalne jest przy tym wykorzystanie wzorca umownego.

Na podstawie kodeksu spółek handlowych elementami istotnymi umowy spółki jawnej są: zobowiązanie do prowadzenia określonego przedsiębiorstwa pod własną firmą spółki, określenie przez wspólników przedmiotu działalności spółki, a także zobowiązanie każdego ze wspólników do wniesienia wkładu do spółki.

Na podstawie art. 25 ksh elementami koniecznymi do zawarcia umowy spółki jawnej są:

  • firma i siedziba spółki,
  • określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika oraz ich wartość,
  • przedmiot działalności spółki,
  • czas trwania spółki (jeśli spółka jest zawierana na czas oznaczony).

Firma spółki jawnej musi zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego bądź kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie „spółka jawna”, wględnie skrót „sp. j.”.

Co istotne, siedzibą spółki jest miejscowość, a nie konkretny adres z ulicą i podanym kodem pocztowym tej miejscowości. W związku z powyższym nie jest wymagane zamieszczanie w umowie spółki, obok jej siedziby, także adresu spółki z podaniem ulicy i numeru budynku. Jeśli bowiem spółka zmieni adres na inny w ramach tej samej miejscowości, dochodzi jedynie do zmiany adresu, a nie do zmiany siedziby spółki. W przypadku zamieszczenia w umowie spółki jej adresu, każdorazowa zmiana adresu będzie powodowała konieczność zmiany umowy spółki w tym zakresie i jej ujawnienie w rejestrze przedsiębiorców, co uznać trzeba za niepożądane, choć oczywiście dopuszczalne.

Przy określaniu przedmiotu działalności spółki jawnej powinno określić się w umowie przedmiot działalności spółki z uwzględnieniem Polskiej Klasyfikacji Działalności (czyli tzw. PKD), jednak nie jest to bezwględnie wymagane, może być i tak, że przedmiot działalności będzie wyłącznie opisowy.

Braki odnośnie elementów koniecznych, tj. brak określenia firmy spółki, brak określenia wkładów wnoszonych przez wspólników; brak określenia co najmniej ogólnej wartości wszystkich wkładów, jak również brak określenia przedmiotu działalności spółki powodują nieważność umowy spółki jawnej.

Sporządzenie ważnej umowy spółki jest pierwszym krokiem do powstania spółki jawnej. Kolejnym jest zgłoszenie spółki do właściwego sądu rejestrowego, którego dokonuje się na urzędowych formularzach. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z ustawą spółka jawna powstaje dopiero z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (wpis ma charakter konstytutywny).

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych

Zakres zastosowania i cel umów przedwstępnych

Umowy przedwstępne służą stronom, które dążą do zawarcia określonej umowy w przyszłości, ponieważ z jakichś powodów nie chcą lub nie mogą jej zawrzeć obecnie, a pragną zapewnić sobie jej zawarcie w przyszłości. Osiągnięciu tego celu służy uregulowane w kodeksie cywilnym umowne zobowiązanie do zawarcia oznaczonej umowy, czyli umowa przedwstępna.

Jej celem jest doprowadzić do zawarcia określonej umowy (tzw. umowy przyrzeczonej lub stanowczej). Do tego służy umowa przedwstępna, która nakłada na strony obowiązek zawarcia w przyszłości umowy, którego wykonania można dochodzić – przy zachowaniu określonych przesłanek – na drodze sądowej. Umowa przedwstępna przygotowuje i zapewnia dojście do skutku umowy stanowczej, której zawarcie w danym momencie nie jest możliwe lub aktualnie dogodne, ale strony podjęły już decyzję co do zawarcia tej umowy (istnieje zatem porozumienie co do istotnych jej postanowień). Celem zawarcia umowy przedwstępnej jest zatem stworzenie stanu pewności, że określona, projektowana przez strony umowa zostanie zawarta w przyszłości.

Nie ma w zasadzie przeszkód, by uznać, że umowa przedwstępna może zobowiązywać do zawarcia każdego rodzaju umowy prawa prywatnego, zarówno zobowiązaniowych czy rzeczowych, jak i umów należących do jego innych działów. Umowa przedwstępna może zatem poprzedzać umowy z zakresu prawa autorskiego czy też prawa własności przemysłowej. Powszechnie przyjmuje się za dopuszczalne zawieranie umów przedwstępnych zobowiązujących do zawarcia umowy o pracę.

Umowa przedwstępna, aby być ważna, musi określać wszystkie istotne elementy umowy przyrzeczonej. Jednakże nieważność umowy przedwstępnej nie skutkuje automatycznie nieważności umowy stanowczej. Jednak w sytuacji, gdy świadczenie z umowy przedwstępnej jest niemożliwe do spełnienia, niemożliwość ta rozciąga się także na spełnienie przyrzeczonego kontraktu (tak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II PK 34/10, dochodząc do wniosku, że: “nie można dochodzić zawarcia przyrzeczonej w umowie przedwstępnej umowy o pracę na czas określony, który już upłynął”). Istotne jest zatem, aby umowy przedwstępne konstruować, mając na względzie nie tylko powszechnie obowiązujące przepisy oraz wypracowaną praktykę, ale i jej podstawowy cel, jakim jest zawarcie w przyszłości umowy przyrzeczonej.

Orzeczenie:

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II PK 34/2010

Podstawa prawna:

ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny